ผีเสื้อสมุทร ↔ คาลิปโซ: ตำนานคู่ขนานสองซีกโลก

ผีเสื้อสมุทร ↔ คาลิปโซ: ตำนานคู่ขนานสองซีกโลก

ตอนนี้ทั้งโลกกำลังพูดถึงโอดิสซีย์ มหากาพย์กรีกอายุกว่า 2,800 ปีที่ฮอลลีวูดหยิบมาปัดฝุ่นใหม่... แต่ก่อนหน้านั้นไม่กี่ร้อยปี สยามก็มีตำนานที่โครงเรื่องคล้ายกันอย่างน่าขนลุก ซ่อนอยู่ในกลอนของกวีเอกไทยคนหนึ่ง... ย้อนกลับไปราวศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสตกาล โฮเมอร์แต่งมหากาพย์โอดิสซีย์ บทที่ 5 เล่าว่า นางคาลิปโซ อมนุษย์ผู้ทรงพลังบนเกาะโอกิเจีย ลักลอบกักตัวโอดิสซุส วีรบุรุษแห่งเมืองทรอย ไว้ในถ้ำริมทะเลนานถึงเจ็ดปี ด้วยเหตุผลเดียว...เธอหลงรักเขา แต่เรื่องแบบนี้ไม่ได้เกิดแค่ในกรีก... พ.ศ. 2329 เด็กชายคนหนึ่งชื่อสุนทรภู่ถือกำเนิดขึ้นในแผ่นดินสยาม และในสมัยรัชกาลที่ 2 ท่านเริ่มประพันธ์วรรณคดีเรื่องพระอภัยมณี หนึ่งในตอนสำคัญที่สุดคือ ผีเสื้อสมุทร นางยักษ์แห่งท้องทะเล ลักพาตัวพระอภัยมณีไปเลี้ยงดูไว้ในถ้ำใต้สมุทรนานหลายปี ด้วยความหลงรักไม่ต่างจากคาลิปโซแม้แต่น้อย ถ้ำใต้ทะเลของผีเสื้อสมุทร กับถ้ำบนเกาะโอกิเจียของคาลิปโซ... คนละยค คนละซีกโลก ไม่มีหลักฐานว่าโฮเมอร์กับสุนทรภู่เคยรู้จักกัน แต่ทั้งคู่กลับเขียนเรื่องแบบเดียวกัน — วีรบุรุษที่คิดถึงบ้านเสมอ และนางที่รักจนไม่อยากปล่อย โอดิสซุสสร้างแพจากไม้เพื่อหลีกหนี พระอภัยมณีก็เฝ้ามองนางเงือกและรอจังหวะเดียวกัน... ทั้งสองไม่ได้สู้ด้วยดาบ แต่สู้ด้วยความคิดถึงบ้านที่ไม่มีวันดับ น่าทึ่งที่มนุษย์สองซีกโลก ไม่เคยพบกัน ไม่เคยอ่านงานของกันและกัน แต่จินตนาการกลับพาไปเจอเรื่องเดียวกัน... นั่นคือความยิ่งใหญ่ที่ไม่มีใครพูดถึง วรรณคดีไทยของเราไม่ได้ด้อยไปกว่ามหากาพย์ระดับโลกเลยแม้แต่น้อย