ทศกัณฐ์ลักนางสีดา ↔ ปารีสพานางเฮเลนแห่งทรอย

ทศกัณฐ์ลักนางสีดา ↔ ปารีสพานางเฮเลนแห่งทรอย

ทรอย... มหากาพย์ที่โลกรู้จักผ่านอีเลียดของโฮเมอร์ เล่าถึงเจ้าชายปารีสแห่งทรอย ที่พานางเฮเลน มเหสีกษัตริย์เมเนเลอัสแห่งสปาร์ตา หนีไปยังนครของตน จนกลายเป็นชนวนสงครามที่กรีกทั้งชาติยกทัพเรือนับพันไปล้อมกรุงทรอย แต่... ถ้าผมบอกว่าตำนานไทยของเรา ก็มีเรื่องราวที่โครงเรื่องคล้ายกันอย่างน่าประหลาด คุณจะเชื่อไหม ในรามเกียรติ์ วรรณคดีไทยที่ดัดแปลงจากรามายณะของอินเดีย ทศกัณฐ์ ราชายักษ์แห่งกรุงลงกา ลักพานางสีดา มเหสีของพระราม ไปไว้ในนครของตนเช่นกัน... และเช่นเดียวกับทรอย เหตุการณ์นี้คือจุดเริ่มต้นของสงครามครั้งใหญ่ระหว่างพระรามกับทศกัณฐ์ ฝ่ายหนึ่งคือกองทัพลิงของพระราม อีกฝ่ายคือกองทัพเรือกรีกนับพันลำ... ทั้งสองเรื่องเดินเรื่องด้วยสูตรเดียวกัน คือ "ชิงนางคืน" แต่นี่ไม่ใช่การบอกว่าเรื่องหนึ่งลอกอีกเรื่อง เพราะไม่มีหลักฐานใดยืนยันความเชื่อมโยงนั้น เอาล่ะ ทายกันสักหน่อย... คุณคิดว่าเรื่องไหนถูกแต่งขึ้นก่อนกัน ระหว่างรามเกียรติ์ กับอีเลียด คำตอบอาจทำให้คุณทึ่ง... อีเลียดของกรีก นักวิชาการกำหนดว่าแต่งขึ้นราวแปดร้อยปีก่อนคริสตกาล นั่นคือเกือบสามพันปีมาแล้ว ส่วนรามเกียรติ์ฉบับที่สมบูรณ์ที่สุดในไทย เป็นพระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่หนึ่ง แต่งขึ้นเมื่อพ.ศ. สองพันสามร้อยสี่สิบ ห่างกันคนละยุคคนละฟากโลก แต่ที่น่าทึ่งกว่านั้นคือ... รามเกียรติ์เองมีต้นทางย้อนไปไกลกว่านั้นมาก เพราะดัดแปลงจากรามายณะของฤๅษีวาลมีกิ วรรณคดีสันสกฤตโบราณของอินเดีย ที่เก่าแก่ไม่แพ้อีเลียดเลย สองอารยธรรม สองซีกโลก ที่เชื่อกันว่าไม่เคยพบกันหรือแลกเปลี่ยนเรื่องเล่ากันมาก่อน... แต่กลับสร้างโครงเรื่องที่แกนกลางคล้ายกันราวกับนัดหมาย นางงามถูกพาตัวไป สามีผู้เสียหน้าประกาศศึก กองทัพยกไปชิงนางคืน และสงครามที่เปลี่ยนโฉมชะตากรรมทั้งสองแผ่นดิน นี่อาจไม่ใช่เรื่องบังเอิญธรรมดา... แต่อาจสะท้อนว่ามนุษย์ทุกชาติทุกยุค เผชิญคำถามคล้ายกัน เกียรติ ความรัก และศักดิ์ศรี คือสิ่งที่ทำให้คนยอมทำสงคราม ไม่ว่าจะอยู่ที่ลงกาหรือที่ทรอย และนั่นคือความมหัศจรรย์ของตำนาน... มันไม่ได้บอกเราว่าใครลอกใคร แต่บอกเราว่าจิตใจมนุษย์นั้นเหมือนกันทั่วโลก ไม่ว่าจะห่างกันกี่พันปี กี่พันไมล์ทะเล