คนต่างจังหวัดรุ่นเก่า เคยเล่นของเล่นพวกนี้ไหม?

คนต่างจังหวัดรุ่นเก่า เคยเล่นของเล่นพวกนี้ไหม?

ย้อนไปหลังฤดูเกี่ยวข้าว ทุ่งนาโล่งกว้าง ลมพัดแรง เด็กชายในหมู่บ้านจะควักใบลานแห้งมาขึ้นโครง ผูกด้วยเชือกป่าน แล้วปล่อยขึ้นฟ้า... ว่าวใบลาน คือของเล่นที่ทำเองล้วน ๆ ไม่มีโรงงานไหนผลิต เล่ากันว่าเด็กทุกคนมักหัดทำให้เป็นก่อน จึงจะสอนวิธีเล่นให้คนอื่นได้ แต่พอหมดหน้าลม เด็ก ๆ เปลี่ยนมาเล่นลูกข่างไม้ ไม้เนื้อแกร่งถูกเหลาเป็นรูปกรวยด้วยมีดพร้า ผู้ใหญ่ในบ้านจะเป็นคนสอนทุกขั้นตอน... หลายคนมองว่า การเหลาลูกข่างให้หมุนได้นาน ไม่ใช่แค่ของเล่น แต่เป็นบทเรียนความอดทนที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น ส่วนเด็กผู้หญิง มักได้ตุ๊กตาฟางข้าว ปั้นจากเศษฟางหลังนวดข้าว ผูกเป็นรูปคนเล็ก ๆ สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ บันทึกไว้ว่า การละเล่นนี้ผูกแน่นกับฤดูเก็บเกี่ยวโดยตรง... เด็กแต่ละคนมักปั้นตุ๊กตาออกมาไม่ซ้ำแบบกัน เอาล่ะ ทายสิ... ระหว่างว่าวใบลาน กับลูกข่างไม้ คุณคิดว่าชิ้นไหนทำยากกว่ากัน... ตอบในใจสามวินาทีเลย ของเล่นอีกอย่างที่เด็กผู้ชายชื่นชอบ คือปืนไม้ไผ่ยิงลูกยางนา ตัดกระบอกไผ่ให้พอดีมือ เก็บลูกยางนาที่ร่วงหล่นใต้ต้นในป่า แล้วดันด้วยไม้อีกแท่ง เสียงป๊อก... ดังกลางทุ่งราวกับสัญญาณเริ่มเกมของเด็กทั้งหมู่บ้าน ของเล่นทุกชิ้นเกิดจากวัสดุที่หาได้ตามฤดูกาล ผูกติดกับวิถีเกษตรกรรมของครอบครัวไทยมาหลายชั่วอายุคน กลับกลายเป็นว่า... เมื่อของเล่นจากโรงงานเข้ามา และวิถีชีวิตค่อย ๆ เปลี่ยนไป ของเล่นพื้นบ้านเหล่านี้ก็ค่อย ๆ เลือนหายไปจากสายตาเด็กรุ่นใหม่ แต่ยังไม่สูญหายไปทั้งหมด... ยังมีคนรุ่นเก่าในหมู่บ้านที่จำวิธีทำได้ทุกขั้นตอน จำเสียงลมที่พัดว่าวขึ้นฟ้า จำมือที่เคยเหลาลูกข่างให้ลูกหลาน สิ่งเหล่านี้จะยังอยู่ต่อไป... ถ้าเรายังเล่าและจำมันไว้ให้คนรุ่นถัดไปได้ยิน